Язык издания: русский
Периодичность: ежедневно
Вид издания: сборник
Версия издания: электронное сетевое
Публикация: Сборник упражнений для уроков башкирского языка и литературы
Автор: Габдрахманова Айгуль Батыровна
Периодичность: ежедневно
Вид издания: сборник
Версия издания: электронное сетевое
Публикация: Сборник упражнений для уроков башкирского языка и литературы
Автор: Габдрахманова Айгуль Батыровна
Сборник упражненийпо башкирскому государственному языкуСоставитель: Габдрахманова А.БУфа2025Данный сборник упражнений предлагается в качестве тренировке и проверки знания, владения башкирским государственным языком. Упражнения составлены для проверки знаний по башкирскому языку в пределах основной школы. Для обучающихся начальной школы и основного звена. Предисловие Предлагаемое краткий сборник упражнений представляет собой материал для проверки уровня знаний обучающихся по башкирскому языку как одному из государственных языков на территории Республики Башкортостан. Упражнения охватывает все разделы грамматики башкирского языка, а также представлены упражнения в игровой форме. При составление упражнений использовалась современная методика выбора правильного ответа из предложенных.Прочитайте слова и перепишите, разделив по слогам:Баҡса,ҡыш,ҡара,һары, бала, бүләк, дәфтәр, ҡәләм, класташ,ҡыҙыл, сусҡа,картуф,ҡаш, гөлйемеш,йомшаҡ,мөғжизә,бүре,биҙрә.Прочитайте внимательно и правильно,с соблюдением правил башкирской орфоэпии.Һаумаһығыҙ Минең исемем Андрей.Мин етенсе класта уҡыйым йөҙҙә беренсе мәктәптә . Уфала йәшәйем. Минең ғайләмдә бар; әсәйем , ике апайым, ҡустым, ике өләсәйем. Беҙ бик татыу йәшәйбеҙ. Минең класташымдың исеме Виталий .Ул минең дуҫым. Беҙ бергә уҡыйбыҙ,уйнайбыҙ. Мин математика дәресен яратам. Ә минең дуҫым физкультура дәресен ярата. Мин үҫкәс инженер булам. Ә Виталий футболист булырға теләй. Минең уҡытыусым Мария Ивановна. Ул биология дәресен алып бара.Беҙҙең мәктәп ҙур, дүрт ҡатлы. Класс бүлмәләре бик күп. Ашхана,спортзал, китапхана беренсе ҡатта урынлашҡан. Беҙҙең класта утыҙ уҡыусы. Ун биш ҡыҙ, ун биш малай. Беҙҙең класта ҡыҙҙар матур, ә малайҙар көслө,аҡыллы. Ә һеҙҙең класта нисек?Соедините с правильным переводомКитап доскадәфтәр урокюйғыс учебникҡәләм переменакөндәлек детиуҡыусы столуҡытыусы звонокһүҙлек одноклассникдәрес стулдәреслек мелҡыңғырау словарьтәнәфес окнобалалар школаөҫтәл дверьтаҡта учительаҡбур ученик, ученицаултырғыс дневникишек карандаштәҙрә окномәктәп тетрадькласташ книгаВ каждой строчке найди лишнее слово и подчеркни его1.Ҡармаҡ, хоккей, теннис, волейбол, футбол.2.Кофта, салбар, кроссовка.күлдәк.3.Барасаҡмын, күрәсәкмен,уйнайым,йөҙәсәкмен4.Ҡарар,кейгән,бейер,менер5. Баҡсасы,балыҡсы,фотограф,коллекцияРасставить слова в таблицу под нужную часть речи Ҡайҙа,дәреслек,улар,беҙ,гүзәл,көндәлек,һикер,ултыра,юйғыс,ҡара,саф.көлә.Перевод с русского на башкирский языкУчебник, дневник, словарь, масло, желтый, солнце, бежит, они.Перевод с башкирского языка на русскийУҡыусы, икмәк,әсәй,юйғыс, табип,беҙ, ултыра, кояш.Подобрать антонимы к каждому словуҠара-Матур-Йылы-Бейек-Ҙур-Ала-Йылай-Яба-При помощи алфавита разгадайте слова;2,8,24,40,13. 11,21.2,40,23,10,40,26.15,40,16,40.17.28,26,8,14.15,1,6,1,15.34,1,16,15,1,18.Расставьте в таблицу нужные только части речи:Беләм,малай,һин.бәләкәй,парта,улар,күпме,тәпәш,дөрөҫ,уҫал,күк,аҡ,зәңгәр, мин,ҡуян,самауыр,еләк,һеҙҙең,үҙе,тел,тоҡ,йылы,ҙур,күпме,нисә.Вставьте пропущенные буквы.Баш.орттар элек ырыу-ырыу булып йәшәг.н. Һәр ырыуҙың үҙ ерҙәре бул.ан.Көҙәй ырыуы йәмле Әй, Йүрүҙән йыл.алары буйында йәшәг.н. Табын ырыуы Урал,Иртыш йыл.алары буйында ғүмер итк.н. Ҡаңны ырыуы – Аслыкүл буйын,үҫәргәнд.р Эйек, Йылайыр йыл.алары буйҙар.н үҙ итк.н. (А.Иҙелбаев,М.Мортазин).Напишите множественные числа данных слов:Сәскә(…), ҡала(…), итек(…), китап(…), дәфтәр(…), шар(…), уҡыусы(…), ҡул(…),күбәләк(…), ҡаҙ(…), әсәй(…), атай(…), ҡәләм(…), малай(…), сана(…).Соедините стрелкой слова по теме.Һауыт-һабалар ҡоймаҡ, сәй, туңдырма, майАҙыҡ-түлек ҡатыҡ, ҡымыҙ, һөт, ҡоротҺөт аштары ҡалаҡ, сәнске, бысаҡ, кәстрүлСоставьте предложения из данных слов.а) Өләсәй, эсә, сәй.б) Ашайым, картуф, мин, тәмле.в) Бутҡаны, малай, ҡалаҡ, ашай, менән.Найдите правильный перевод:Моя мама работает в школе.1)Әсәй мәктәптә эшләй.2)Әсәйем мәктәптә уҡый.3)Минең әсәйем мәктәптә эшләй.4)Әсәйем мәктәптә эшләй.Найдите неправильное предложение:1. Әсәйем – һатыусы 6. Ҡыҙы – уҡыусы2. Атайым – уҡытыусы 7. Еңгәһе – бейеүсе3. Апайым – тегеүсе 8. Дуҫының – шахматсы4. Өләсәйебеҙ – һауынсы 9. Малайы – әҙәбиәтсе5. Олатайыбыҙ – көтөүсе 10. Ағайҙары – рәссамПодберите пары:1) ҡурҡаҡ 6) төлкө2) уҫал 7) хайуан3) хәйләкәр 8) йылан4) ҡырағай 9) бүре5) асыулы 10) ҡуянВыберите названия птиц:1) кесерткән 6) сыйырсыҡ2) күгәрсен 7) имән3) тейен 8) турғай4) йылан 9) кәкүк5) үлән 10) һандуғасВ какой строчке слова написаны правильноФестивалға, лагерҙа, властеПриискыға, артисты, властыФестивалгә, лагерҙа, часта.Самая длинная река в Башкортостане а) Инйәр б) Ағиҙел в) ДимНайдите слова на тему “Учебные принадлежности”а) китап, ҡәләм, дәфтәр;б) йома, дүшәмбе, шәмбе;в) алма, ҡурай еләге, ҡарағат.Соедините стрелкой слова по теме.Аҙна көндәре китап, дәфтәр, дәрес, уҡыусыҒаилә өләсәй, ағай, апай, һеңлеМәктәп кесаҙна, шишәмбе, шаршамбы.Сколько слов спрятано, найдите и напишитеМәктәпҡәләмкөндәлектәнәфесаҡбурдәфтәркитапҡыңғыраууҡыусытаҡтаһүҙлекултырғысюйғыс.Соедините цифры словами. 32 егерме һигеҙ35 утыҙ ике52 ун ете28 илле ике17 утыҙ биш Заполните таблицу.Аҡса, кишер, алма, ҡыҙ, бысраҡ, уҡыусы, әсәй, аҡбур, уйнай, тәртипле, һатыла, һикерә, тәмле, ауырый, бәләкәй, ағай.Кем?Нимә?Ниндәй?Ни эшләй?В каком ряду во всех словах пропущена буква ә?А) бүл_к, д_фтәр, кел_м;Б) төҙөл_ш, ҡ_ла, әс_й;Г) кит_п, ур_ҡ, икм_к. В каком ряду слов пропущена буква ҡ?А) тара_, үте_, һал_ын;Б) _устым, балы_, шал_ан;В) _өҙгө, сәйнү_, сәс_ә;В каком ряду слов во множественном числе пишется окончание – ләр?А) мәктәп, бүләк, күл;Б) сәйнүк, үтек, үҙгәреш;В) ҡәләм, дәфтәр, китап;Г) игенсе, көҙгө, сәскә.Подберите синоним к слову «һәйбәт».Найдите антоним к слову «яҡты».Укажите приблизительные числительные.А) ун, егерме биш, өс мең;Б) унынсы, егерме бишенсе, өс меңенсе;В) унлап, егерме бишләп, меңләп;Г) унар, егерме бишәр, меңәр.Распределить слова на твердые и мягкие гласные.Ҡалын( твердые)Нәҙек( мягкие)Алма,дәфтәр,китап,көндәлек,уҡыусы,тәнәфес,һыйыр,өй,дәреслек,юйғыс,кәбеҫтә.Напишите слова во множественном числе;Өфө,аҡҡош,урман,ағас,күҙ.Напишите пропущенную букву в названиях продуктов;...т, икм...к, с...р,м...й,һ...т.Найдите среди этих слов, орудия труда для работы в саду;Тырнаҡ,балан,тырма,дәфтәр,магазин,япраҡ,миң.Имя существительное найти, и по группам написать.Уҡыусы,яҡшы,китап,уҡый,дәфтәр,яҙа,уҡытыусы,малай,матур,ҡыҙ,ҡәләм,атай,ҙур,әсәй,насар,ашай,көҙ,сентябрь,сәскә,музей,класташ.Кем НимәКакие слова спрятаныАвтҡцвбвыузмржфштдуарҡштыа.Назовите одним словом.Баш, аяҡ, күҙ, танау, бит, ҡаш, ҡул - ……………………………………..Ҡыяр, картуф, кишер, помидор, һуған - ………………………………….Алма, ҡарбуз, крыжовник, еләк - ……………………………………………Найти глаголМин, йәшәйем, ҡалала. Партала, матур, ята, дәфтәр. Университета, уҡый, апайым. Витя, яҙа, дәфтәргә.Подбери подходящее слово.Алһыу иҙән ... . 1)яба 2)аса 3)йыуа 4)баҫаНайди неправильно написанное слово.1)Тәҙрә;2)һуң;3)уҡыусы;4) йоҙ;5)йәйге.Найди правильный ответ.45 – 1)утыҙ дүрт;2)илле өс;3) ҡырҡ биш;4)ҡырҡ дүрт.Имена существительные поставьте в нужном падеже:1.(Марат) был кешеләр менән осрашырға кәрәк.2.(Атай) дуҫы Өфөнөң Дим районында йәшәй.3.(Ҡала) сит илдәрҙән күп ҡунаҡтар килде.4.(Ҡазан) (Мәскәү) ҡәҙәр поезд 12 сәғәт бара.5.(Башҡортостан) башҡорттар, рустар, украиндар, мариҙар,сыуаштар, удмурттар, татарҙар һ.б. милләт кешеләре йәшәй.6.(Апай) иртәгә ҡунаҡа саҡырам.7.(Ҡунаҡтар) сәк-сәк, ҡоймаҡ, сәй ҡуйҙылар.8.(Өфө) мәсеттәре төрлө йылдарҙа төҙөлгән.9.Ҡыҙҙар бүлмәләге (гөлдәр) һыу һиптеләр.10.Башҡорт академия драма (театры) (М. Кәрим) “Салауат” премьераһы булды.Поставить окончание и распределить слова по вопросам._лар/ләр, - тар/тәр,-дар/дәр, -ҙар/ҙәрНайдите правильный перевод:Сегодня тепло, но нет солнца.1.Бөгөн һалҡын, ләкин ҡояш юҡ. 2.Бөгөн йылы һәм ҡояш юҡ.3.Бөгөн йылы, ҡояш юҡ. 4.Бөгөн йылы, ләкин ҡояш юҡ.Каждому виду написать по 3 примераМиҙгел байрамдары -Хеҙмәт байрамдары -Йола байрамдары –Тарихи байрамдары -Шәхси байрамдары –Напишите на каждый вид по 3 примера.Сифат ( прилагательное)-Ҡылым ( глагол)-Исем ( имя существительное)-Алмаш ( местоимение)-Исправьте ошибки если есть и перепишите с переводом.1.Уның ҡул сәғәттәре биш минутҡа артта 2.Октябрҙең һуңғы йәкшәмбеһеңдә сәғәттәрҙе бер сәғәткә артҡа күсерә торғайныҡ. 3.Ҡышҡы каникулдарҙа олатайымдарға ҡунаҡҡа барырға уйлап торам. 4. Быйылғы каникулдарҙа бер ҡайҙа ла бара алманым.Какие слова пишутся с заглавный буквы?•һыу, ағас•ағиҙел, йүрүҙән•һандуғас•ер, үлән Что такое Миляш?•сәскә•ағас•исем Найди неодушевленный предмет?• ҡыҙ•көҙгө•ҡошВ году сколько времени года?•дүрт•өс•ике•берВ каком из строчек написаны Башкирские города?•Өфө, Һамар, Белорет, Ырымбур•Ишембай, Мәскәү, Сочи, Салауат•Күмертау, Сибай, Мәләүез, Учалы•Стәрлетамаҡ, Туймазы, Силәбе, МагнитогорскНайдите не правильно написанное слово•йэр•кейек•эңер•елкәУгадай какое слово5 2 4 1 3а К т и п Найдите отгадку: Ҡышын да йәшел, Йәйен дә йәшел.•алма•шыршы•үлән•япраҡПереведите.Это наш огород. На огороде растет редиска, капуста, огурцы. Я ем огурцы. Огурцы вкусные.________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Найдите ошибку:1) балалар 6) китаптар2) ҡыҙҙар 7) сәғәттәр3) малайҙар 8) тараҡтар4) ауыллар 9) әбейҙәр5) өйҙәр 10) ҡуяндарДобавьте одну букву и переведите слово арыулмаПоставьте нужную букву (з, ҙ, ҫ, с)Мага...ин,ә...ерләй, уҡыу...ы, ә...рә, ҡә...ерле, ду...лыҡ,ҡу...ты, о...он, бо..., бе...ҙең,һиге...йө...Найдите антоним:Иртән1) көндөҙ 3) кисен 2) төндә 4) ҡышынВыберите названия птиц:1) Алма 6) сыйырсыҡ 2) күгәрсен 7) Ҡайын 3) тейен 8) турғай4) йылан 9) кәкүк 5) үлән 10) һандуғасНайдите термины родственниковНайдите правильный ответ1. 25-егерме бер2. 36-утыҙ алты3. 45-ҡырҡ алты4. 78- алтмыш икеСоедините с правильным переводомКитап доскадәфтәр урокюйғыс учебникҡәләм переменакөндәлек детиуҡыусы столуҡытыусы звонокһүҙлек одноклассникдәрес стулдәреслек мелҡыңғырау словарьтәнәфес окнобалалар школаөҫтәл дверьтаҡта учительаҡбур ученик, ученицаултырғыс дневникишек карандаштәҙрә окномәктәп тетрадькласташ книгаПоставь прилагательные в сравнительную степень:Ҡыҙыл ерәкМатур раҡТәпәш ыраҡТулы рәкЭре ыраҡСамая длинная река в Башкортостанеа) Инйәр б) Ағиҙел в) ДимНайдите антоним слова (көндөҙ)1. бөгөн2. иртәнсәк3. төндә4. кискеһенСколько всего букв в алфавите башкирского языка?1. 402. 413. 424. 33Найдите неправильный ответ на вопрос; Хәлдәр нисек?1. яҡшы2. насар түгел3. йылы4. уртасаС помощью русско-башкирского словаря переведите эти поговороки и пословицы:1. Терпение и труд всё перетрут. 2. Поспешишь — людей насмешишь. 3. Цыплят по осени считают. 4. Куй железо, пока горячо. 5. Лес рубят — щепки летят. 6. Дело мастера боится. 7. Утро вечера мудренее. 8. У страха глаза велики. 9. Сытый голодного не разумеет. 10. Рыба гниёт с головы. 11. По одёжке протягивай ножки. 12. Волков бояться — в лес не ходить. 13. Что посеешь, то и пожнёшь. 14. У семи нянек дитя без глазу. 15. Слово не воробей: вылетит — не поймаешь. 16. Кашу маслом не испортишь.Составьте предложение.Уҡыйым, класта, мин, етенсе.А. 1, 2, 3, 4Б. 3, 4, 2, 1В. 3, 4, 1, 2Вставьте пропущенные глаголы в предложения.Быйыл Мәскәүгә барғым килһə лə, аҡсам ... .1) булмаясаҡ 3) белмəйəсəк2) бөтмəйəсəк 4) бирмəйəсəкБашҡорт телен өйрəнһəгеҙ, һеҙ күп төрки телдəрен ... .1) һорарһығыҙ 3) аңларһығыҙ2) əйтерһегеҙ 4) барырһығыҙ
